حرکت امام حسین (ع) از مدینه تا کربلا
پس از مرگ معاویه و به قدرت رسیدن یزید بن معاویه در سال ۶۰ هجری قمری، شرایط سیاسی و اجتماعی جهان اسلام وارد مرحلهای تازه شد. یزید که برای تثبیت حکومت خود به دنبال کسب مشروعیت بود، از حاکمان مناطق مختلف خواست تا از شخصیتهای برجسته مسلمانان برای او بیعت بگیرند.
در این میان، امام حسین علیهالسلام که وارث راستین مکتب پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله بودند، بیعت با یزید را به معنای تأیید حکومت ظلم و فساد میدانستند. از همین رو، با قاطعیت از پذیرش بیعت خودداری کردند و مسیری را آغاز نمودند که سرانجام به واقعه عاشورا انجامید.
درخواست بیعت در مدینه
پس از مرگ معاویه، ولید بن عتبه، حاکم مدینه، مأمور شد از امام حسین علیهالسلام برای یزید بیعت بگیرد. امام حسین علیهالسلام شبانه به دارالاماره رفتند، اما با هوشیاری و درایت از بیعت خودداری کردند.
آن حضرت به روشنی اعلام کردند که شخصی مانند ایشان نمیتواند با فردی مانند یزید بیعت کند. این موضعگیری، آغاز رویارویی آشکار میان جبهه حق و باطل بود.
خروج از مدینه
امام حسین علیهالسلام در روزهای پایانی ماه رجب سال ۶۰ هجری قمری، همراه خانواده و جمعی از یاران خود، مدینه را ترک کردند.
پیش از حرکت، آن حضرت به زیارت قبر مطهر پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله رفتند و با جد بزرگوار خود وداع کردند. همچنین با حضور در کنار مزار مادرشان حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها و برادرشان امام حسن مجتبی علیهالسلام، از آنان نیز وداع گرفتند.
ترک مدینه برای امام حسین علیهالسلام تصمیمی آسان نبود؛ زیرا آن شهر، زادگاه و محل زندگی خاندان پیامبر بود. با این حال، حفظ دین اسلام و جلوگیری از مشروعیت یافتن حکومت یزید، ایجاب میکرد که این هجرت انجام شود.
ورود به مکه
امام حسین علیهالسلام پس از چند روز سفر، در سوم شعبان سال ۶۰ هجری قمری وارد مکه شدند.
اقامت آن حضرت در مکه حدود چهار ماه به طول انجامید. در این مدت، مسلمانان بسیاری از مناطق مختلف با ایشان دیدار کردند و از مواضع و دیدگاههای آن حضرت آگاه شدند.
در همین زمان، نامههای فراوانی از سوی مردم کوفه به دست امام حسین علیهالسلام رسید. نویسندگان این نامهها از آن حضرت دعوت میکردند تا به کوفه بیایند و رهبری آنان را بر عهده بگیرند.
اعزام مسلم بن عقیل به کوفه
برای بررسی وضعیت کوفه، امام حسین علیهالسلام پسرعموی خود، حضرت مسلم بن عقیل را به آن شهر فرستادند.
در آغاز، استقبال گستردهای از مسلم بن عقیل صورت گرفت و هزاران نفر با او بیعت کردند. اما با ورود عبیدالله بن زیاد به کوفه و افزایش فشارها و تهدیدها، بسیاری از مردم از حمایت خود دست کشیدند.
سرانجام، مسلم بن عقیل در نهم ذیالحجه سال ۶۰ هجری قمری به شهادت رسید؛ اما خبر شهادت او زمانی به امام حسین علیهالسلام رسید که آن حضرت در مسیر عراق بودند.
خروج از مکه
یزید تصمیم گرفته بود حتی در حرم امن الهی نیز امام حسین علیهالسلام را به شهادت برساند. به همین دلیل، آن حضرت برای حفظ حرمت خانه خدا و جلوگیری از خونریزی در کنار کعبه، تصمیم گرفتند مکه را ترک کنند.
در هشتم ذیالحجه، روزی که حاجیان برای انجام مناسک حج آماده میشدند، امام حسین علیهالسلام حج خود را به عمره تبدیل کردند و به سوی عراق حرکت نمودند.
این تصمیم نشان میداد که حفظ حرمت کعبه و امنیت زائران، برای آن حضرت اهمیت فراوانی دارد.
مسیر به سوی عراق
در طول مسیر، افراد مختلفی با امام حسین علیهالسلام دیدار کردند و درباره شرایط عراق سخن گفتند. برخی از آنان از بیوفایی مردم کوفه خبر میدادند و برخی نیز آن حضرت را از ادامه مسیر بازمیداشتند.
با این حال، امام حسین علیهالسلام با آگاهی کامل از شرایط، راه خود را ادامه دادند. هدف ایشان تنها تشکیل حکومت نبود؛ بلکه انجام وظیفه الهی و دفاع از حقیقت بود.
رویارویی با سپاه حر
در نزدیکی سرزمین عراق، کاروان امام حسین علیهالسلام با سپاه حر بن یزید ریاحی روبهرو شد.
حر مأمور بود از بازگشت امام به مدینه یا ورود ایشان به کوفه جلوگیری کند. پس از گفتوگوهای فراوان، مسیر کاروان به سوی منطقهای هدایت شد که بعدها به نام کربلا شناخته شد.
ورود به کربلا
دوم محرم سال ۶۱ هجری قمری، کاروان امام حسین علیهالسلام به سرزمین کربلا رسید.
هنگامی که نام آن سرزمین را شنیدند، فرمودند:
«اینجا محل فرود آمدن ماست؛ اینجا محل ریخته شدن خون ماست و اینجاست که زنان و کودکان ما به اسارت خواهند رفت.»
بدین ترتیب، مرحله تازهای از نهضت عاشورا آغاز شد؛ مرحلهای که چند روز بعد به یکی از بزرگترین حوادث تاریخ بشریت انجامید.
جمعبندی
حرکت امام حسین علیهالسلام از مدینه تا کربلا، سفری معمولی نبود؛ بلکه هجرتی آگاهانه برای پاسداری از دین، مبارزه با ظلم و زنده نگه داشتن ارزشهای الهی بود. آن حضرت با وجود آگاهی از دشواریهای پیش رو، هرگز از مسیر حق عقبنشینی نکردند و با شجاعت و ایمان، راهی را پیمودند که تا همیشه الهامبخش آزادگان جهان خواهد بود.