حضرت امام حسین علیهالسلام پس از شهادت برادر بزرگوارشان، حضرت امام حسن مجتبی علیهالسلام، در سال ۵۰ هجری قمری، به فرمان خداوند متعال و بر اساس وصیت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله، عهدهدار مقام امامت شدند. دوران امامت آن حضرت نزدیک به یازده سال به طول انجامید و یکی از حساسترین مقاطع تاریخ اسلام به شمار میرود.
امامت امام حسین علیهالسلام همزمان با حکومت معاویه بن ابیسفیان آغاز شد. در این دوران، جامعه اسلامی با انحرافهای فراوانی روبهرو بود و ارزشهای اصیل اسلام، به تدریج جای خود را به سیاستهای دنیوی و حکومت موروثی میداد. امام حسین علیهالسلام با صبر، بصیرت و روشنگری، وظیفه هدایت امت اسلامی را بر عهده داشتند و همواره از حقیقت و تعالیم ناب اسلام دفاع کردند.
آغاز امامت
پس از شهادت حضرت امام حسن مجتبی علیهالسلام، مردم و شیعیان برای پیروی از امام حسین علیهالسلام به ایشان مراجعه کردند. آن حضرت، همانند دیگر امامان معصوم، امامت خود را ادامه راه پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله و امیرالمؤمنین علی علیهالسلام میدانستند و هدف اصلی خود را حفظ دین، تبیین معارف اسلامی و هدایت مردم قرار دادند.
امامت حضرت امام حسین علیهالسلام، مسئولیتی الهی بود که با علم، تقوا و عصمت همراه بود و هیچ ارتباطی با قدرتطلبی یا حکومت دنیوی نداشت.
دوران حکومت معاویه
بخش عمده دوران امامت امام حسین علیهالسلام در زمان حکومت معاویه سپری شد. هرچند معاویه با روشهای مختلف تلاش میکرد حکومت خود را مشروع جلوه دهد، اما امام حسین علیهالسلام هرگز رفتارها و سیاستهای خلاف اسلام او را تأیید نکردند.
با وجود این، تا زمانی که معاویه زنده بود، امام حسین علیهالسلام به مفاد صلحنامهای که میان امام حسن مجتبی علیهالسلام و معاویه منعقد شده بود، پایبند ماندند و از هر اقدامی که موجب شکستن آن پیمان میشد، خودداری کردند.
روشنگری و هدایت مردم
یکی از مهمترین وظایف امام حسین علیهالسلام در دوران امامت، آگاهسازی مردم نسبت به انحرافهای جامعه اسلامی بود. ایشان در سخنان، نامهها و دیدارهای خود، مسلمانان را به تقوا، عدالت، امر به معروف و نهی از منکر دعوت میکردند و خطر فاصله گرفتن از تعالیم پیامبر اسلام را یادآور میشدند.
این روشنگریها، زمینهای مهم برای حفظ فرهنگ اصیل اسلامی در میان شیعیان و آزاداندیشان جامعه بود.
آغاز حکومت یزید
در سال ۶۰ هجری قمری، با مرگ معاویه، فرزندش یزید به قدرت رسید. یزید فردی بود که رفتار و عملکرد او با آموزههای اسلام سازگار نبود و به همین دلیل، از امام حسین علیهالسلام خواست تا با او بیعت کنند.
امام حسین علیهالسلام بیعت با یزید را به معنای تأیید حکومت ظلم و فساد میدانستند و با صراحت فرمودند که شخصی مانند ایشان هرگز با فردی مانند یزید بیعت نخواهد کرد.
همین ایستادگی، سرآغاز نهضت بزرگ عاشورا و یکی از مهمترین فصلهای تاریخ اسلام شد.
ویژگیهای دوران امامت امام حسین (ع)
دوران امامت حضرت امام حسین علیهالسلام با ویژگیهای برجستهای همراه بود که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- پاسداری از دین اسلام و سنت پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله
- تبیین معارف ناب اسلامی
- دفاع از حق و عدالت
- مبارزه با انحرافهای فکری و اخلاقی
- دعوت مردم به امر به معروف و نهی از منکر
- حفظ وحدت مسلمانان تا پیش از نقض آشکار ارزشهای اسلامی
- آمادگی برای مقابله با حکومت ظلم و فساد
جمعبندی
دوران امامت حضرت امام حسین علیهالسلام، دورانی سرنوشتساز در تاریخ اسلام بود. آن حضرت با صبر، حکمت و روشنگری، از حقیقت اسلام پاسداری کردند و در برابر انحرافهای جامعه سکوت ننمودند. سرانجام، هنگامی که حکومت یزید بقای اسلام را تهدید کرد، امام حسین علیهالسلام با ایستادگی در برابر ظلم، نهضت جاودانه عاشورا را آغاز کردند؛ نهضتی که تا امروز الهامبخش آزادیخواهان و حقیقتجویان جهان است.